Soms blijven na operaties of verwondingen verdikte, ontsierende littekens over. Deze zijn vaak lastig te corrigeren. Soms treedt  na een hersteloperatie juist een verergering op. Met behulp van een combinatiebehandeling Lasertherapie en inspuiting van Triamcinolon-oplossing  in het litteken worden cosmetisch goede resultaten bereikt.

Wat zijn littekens?  

Littekens worden gevormd na diepe beschadiging van de huid. Wanneer alleen de opperhuid wordt beschadigd, bijvoorbeeld bij oppervlakkige schaafwonden, zullen geen littekens optreden. Wanneer ook de lederhuid bij het letsel betrokken is zal de huid zich herstellen met achterlating van een litteken. Het littekenweefsel bestaat uit collageen (bindweefsel).  

Het type litteken dat na een verwonding van de huid is afhankelijk van  

het type verwonding of huidaandoening  

wanneer een huidafwijking chirurgisch wordt verwijderd en vervolgens wordt gehecht, zal een heel ander type wond ontstaan dan wanneer er niet wordt gehecht en de wond vanzelf dicht moet groeien. Littekens van chirurgische ingrepen zijn weer heel anders dan die ontstaan na bijvoorbeeld acne.

de plaats op de huid

de huid van de borst is berucht voor het maken van dikke (hypertrofische) littekens en keloid. Littekens na chirurgische ingrepen in het gezicht genezen vaak zeer fraai.  

de aanleg voor het maken van bepaalde littekens.  

Sommige mensen hebben aanleg voor het maken van hypertrofische littekens. Soms is deze aanleg erfelijk. Littekenvorming is ook rasgebonden: Afrikanen hebben vaak een sterke neiging tot het maken van hypertrofische littekens. 

Wat zijn hypertrofische littekens?

Deze ontstaan bij overproductie van fibrineweefsel door bindweefselcellen in de huid, waardoor sterk verdikte littekens ontstaan. Het zijn dikke, roze strengen en plaques op de huid die circa 3 weken na de verwonding ontstaan en in een periode van maanden tot een jaar voortdurend dikker worden. Vooral de huid boven het borstbeen, de schouders, de nek en de oren is geneigd tot de vorming van deze hypertrofische littekens. Een aanleg tot het vormen van deze littekens is vaak familiair- of rasgebonden.

Wat is keloid ?

Keloid-littekens zijn eigenlijk een bijzonder soort hypertrofische littekens. Terwijl gewone hypertrofische littekens beperkt blijven tot de plaats van de verwonding, groeien keloiden over de grenzen van de verwonding heen, en kunnen zo betrekkelijk grote huidgebieden bedekken.

Behandeling van hypertrofische littekens en keloid  

Er zijn verschillende behandelingen mogelijk:   

Siliconenpleister of -gel:  

Het aanbrengen van siliconenpleister of siliconengel kan het volume van een hypertrofisch litteken aanzienlijk reduceren. Het precieze werkingsmechanisme is niet bekend. De pleister kan de gehele dag door gedragen worden en blijft enkele weken tot maanden bruikbaar.   

Lokale injectie van corticosteroiden:

Door het inspuiten van triamcinolon eventueel aangelengd met lidocaine is een beproefde, doch niet altijd succesvolle therapie. Eventueel kan het litteken vlak voor de injectie worden aangestipt met vloeibare stikstof.  

Druk:

Bij grote hypertrofische littekens kan druk op de littekens worden uitgeoefend m.b.v. een speciaal drukpak. De behandeling is vooral geschikt voor littekens op de borst of rug.

Wanneer is laserbehandeling zinvol? 

Lasertherapie met de V-beam Pulsed Dye Laser gecombineerd met inspuiting van triamcinolon kan soms succesvol zijn waar andere therapieen falen. De inspuiting met triamcinolon vermindert het volume van het litteken terwijl de laser het aantal bloedvaatjes in het litteken vermindert. Wetenschappelijke studies toonden aan dat de pulsed dye laser behandeling in veel gevallen een toegevoegde waarde kan hebben in het verminderen van de hypertrofie en verbeteren van de kleur van het litteken (zie: literatuur). 

Hoe vindt de behandeling plaats?  

Het litteken wordt eerst behandeld met de pulsed dye laser. Deze behandeling geeft meestal weinig tot geen pijn dankzij de verkoelende straal vloeibare stikstof die enkele milliseconden voor elke laserstraal op de huid wordt gespoten.  

Na de laserbehandeling volgt de injectie met triamcinolon, gecombineerd met lidocaine (verdovingsvloeistof). De triamcinolon wordt in het littekenweefsel gespoten. Deze injecties zijn meestal wel vrij pijnlijk omdat de vloeistof met kracht moet worden ingespoten in het littekenweefsel. De pijn is kort na de ingreep echter weer verdwenen. Het litteken wordt met een pleister afgedekt i.v.m. de insteekopeningen van de injecties. De pleister kan na enkele uren weer verwijderd worden. Tot 2 weken na de behandeling is het verstandig om directe zonlicht-blootstelling van de behandelde plek te vermijden.  

Vaak zijn er 3 behandelingen nodig voordat een uitspraak kan worden gedaan over de effectiviteit van de behandeling. Het interval tussen de behandelingen bedraagt 3 tot 4 weken. 

Zijn er bijwerkingen te verwachten?  

De gecombineerde behandeling is buitengewoon veilig. In zeer zeldzame gevallen treedt een te sterke werking van de therapie op en kan het litteken dus iets verzinken t.o.v. de huid eromheen. Tevens is in zeldzame gevallen juist een verdikking van het litteken beschreven, vooral op voor hypertrofie gevoelige gebieden zoals de borst. 

Vragen?  

Heeft U nog vragen? De dermatoloog en huidtherapeute staan U graag te woord!

Literatuur

Alster T: Laser scar revision: comparison study of 585-nm pulsed dye laser with and without intralesional corticosteroids. Dermatol Surg. 2003 Jan;29(1):25-9.  

Manuskiatti W, Fitzpatrick RE. :Treatment response of keloidal and hypertrophic sternotomy scars: comparison among intralesional corticosteroid, 5-fluorouracil, and 585-nm flashlamp-pumped pulsed-dye laser treatments. Arch Dermatol. 2002 Sep;138(9):1149-55.